اهداف توسعه هزاره

منبع: وبلاگ حقوق بین الملل

برگرفته از گزارش سال 2003 دبيرکل درباره اجرای مفاد اعلاميه هزاره سازمان ملل متحد

دبیرکل سازمان ملل هر سال درباره پیشرفتها در زمینه تحقق هدفهای جهانی که در اعلامیه هزاره برای دستیابی به صلح و امنیت، حقوق بشر و توسعه پایدار تعیین شد، گزارش میدهد. اعلامیه هزاره از سوی تمامی کشورهای عضو سازمان ملل متحد در اجلاس سران هزاره که در سپتامبر 2000 تشکیل شد به تصویب رسید. کوفی عنان، دبیرکل سازمان ملل در گزارش سال 2003 خود به نکات زیر در رابطه با هشت هدف اعلامیه هزاره در مورد توسعه اشاره می کند:

¨پیشرفت های سریع در زمینه بعضی از این هدف ها نشان می دهد که هدف ها، در عین بلندپروازانه بودن، قطعا برای تقریبا همه کشورهای جهان قابل تحقق هستند.

¨حمایت سیاسی و مالی روزافزون از مسائل مربوط به توسعه مانند مبارزه با ویروس و بیماری ایدز امکانات بالقوه برای بسیج سریع منابع به منظور برخورد با چالش های جهانی را نشان می دهد.

¨اما بعضی از گرایش ها و اقدامات فعلی حاکی از این است که بخش هایی قابل توجه از جهان با خطر عدم تحقق بسیاری از این هدف ها مواجه هستند.

¨نیاز ضروری وجود دارد که رهبران سیاسی کشورها برای گشودن درهای تجارت، افزایش کمک و کاهش بدهی ها، و دادن فرصتی عادلانه به کشورهای در حال توسعه برای کاهش فقر شدید در این کشورها تعهدات خود را تجدید کنند.

¨برای مطالعه کامل گزارش دبیرکل به www.un.org/millenniumgoals مراجعه کنید.



چرا هدف های توسعه هزاره مهم است؟






عنوان
اهداف کمی

1
ریشه کن کردن فقر شدید و گرسنگی
¨برای 2015 / به نصف رساندن نسبت افرادی که باروزی کمتر از یک دلار زندگی میکنند و کسانی که از گرسنگی رنج می برند.

2
دستیابی به آموزش ابتدایی همگانی
¨برای 2015 / تضمین این که همه پسران و دختران دوره ابتدایی را تکمیل کنند.

3
ترویج برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان
¨برای 2005 و 2015 / حذف نابرابری های جنسیتی در آموزش ابتدایی و متوسطه ترجیحا تا سال 2005 و در تمام سطوح تا سال 2015

4
کاهش میزان مرگ و میر کودکان
¨برای 2015 / کاهش دو سوم میزان مرگ و میر کودکان زیر 5 سال

5
بهبود بهداشت مادران
¨برای 2015 / کاهش سه چهارم نسبت زنانی که هنگام زایمان می میرند.

6
مبارزه با ویروس ایدز، مالاریا و سایر بیماری ها
¨برای 2015 / متوقف کردن گسترش ویروس و بیماری ایدز و شیوع مالاریا و سایر بیماری های عمده و شروع کاهش رشد آنها

7
تضمین پایداری محیط زیست
¨ادغام و گنجاندن اصول توسعه پایدار در سیاست ها و برنامه های کشوری و جلوگیری از تخریب منابع محیط زیست

¨کاهش نسبت افراد فاقد دسترسی به آب آشامیدنی سالم به نصف تا سال 2015

¨بهبود چشمگیر زندگی حداقل 100 میلیون زاغه نشین تا 2020

8
ایجاد مشارکت جهانی برای توسعه
¨ایجاد نظام تجاری و مالی بازتر با تعهد نسبت به ایجاد حکومت مطلوب، توسعه و کاهش فقر در سطح ملی و بین المللی

¨رسیدگی به نیازهای ویژه کشورهای کمتر توسعه یافته، و نیازهای خاص کشورهای محصور در خشکی و کشورهای کوچک جزیره ای درحال توسعه

¨رسیدگی کامل و همه جانبه به مسائل مربوط به بدهی کشورهای درحال توسعه

¨ایجاد کار شرافتمندانه و مولد برای جوانان

¨تامین دسترسی به داروهای حیاتی با قیمت مناسب در کشورهای درحال توسعه با همگاری شرکتهای داروسازی

¨ایجاد امکان بهره گیری از فناوریهای جدید به ویژه فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی با همکاری بخش خصوصی




بر اساس اعلامیه هزاره، هشت هدف توسعه هزاره کشورها را موظف میسازد برای مبارزه با فقر، بی سوادی، گرسنگی، عدم وجود امکانات آموزش و پرورش، نابرابری جنسیتی، مرگ و میر کودکان و مادران، بیماری و نابودی محیط زیست دست به دست هم بدهند و بیشتر کار کنند. هدف هشتم، که در نشست مونتری و ژوهانسبورگ مجددا مورد تاکید قرار گرفت، از کشورهای ثروتمند میخواهد بدهی های کشورهای فقیر را ببخشند؛ کمک به آنها را افزایش دهند و امکان دسترسی عادلانه آنها به بازارها و فناوری خود را فراهم کنند. هدف های توسعه هزاره آزمونی برای اراده سیاسی به منظور ایجاد مشارکتهای وسیع تر و عمیق تر است. کشورهای درحال توسعه مسوولیت دارند برای آزادسازی انرژی های خلاق مردم خود اصلاحات سیاسی به عمل آورند و حکومت را تقویت کنند. اما نمی توانند به تنهایی و بدون تعهدات جدید برای کمک، مقررات تجاری برابر و بخشیدن و کاهش بدهی های خود به این هدف ها دست یابند. هدف های توسعه هزاره وسیله ای برای سرعت بخشیدن به آهنگ توسعه و اندازه گیری و سنجش نتایج در اختیار جهانیان میگذارد.



هدف 1: ریشه کن کردن فقر شدید و گرسنگی

هدف: به نصف رساندن نسبت افرادی که با روزی کمتر از یک دلار زندگی می کنند و کسانی که از گرسنگی رنج می برند تا سال 2015.

چالش: امروز در دنیای در حال توسعه حدود 2/1 میلیارد نفر با روزی کمتر از یک دلار زندگی می کنند. هشتصد میلیون نفر دچار سوءتغذیه هستند و 153 میلیون کودک کمتر از 5 سال کمبود وزن دارند. نیمی از جمعیت منطقه جنوب صحرای افریقا با فقر دست به گریبان هستند.

پیشرفت / تغییر: نسبت مردمی که در فقر شدید زندگی می کنند در منطقه جنوب صحرای افریقا و آسیای غربی از دهه 1990 عملا افزایش یافته، در حالی که در امریکای لاتین و حوزه دریای کارائیب تغییر نکرده است. کشورهای شرقی و جنوب شرقی آسیا برای تامین هدف کاهش فقر درآمدی گام هایی برداشته اند و آسیای جنوب مرکزی در حال پیشرفت است. دو سوم کسانی که با کمتر از یک دلار در روز زندگی می کنند ساکن آسیا هستند.

هدف 2: دستیابی به آموزش ابتدایی همگانی

هدف: تضمین این که تا سال 2015 همه پسران و دختران دوره آموزش ابتدایی را تکمیل کنند.

چالش: حدود 114 میلیون کودک در سن آموزش ابتدایی در جهان به مدرسه نمیروند که به این ترتیب یک کودک از هر 5 کودک از دسترسی به بنیادی ترین آموزش محروم است.

پیشرفت / تغییر: اگر قرار باشد این هدف تحقق یابد، لازم است کشورهای منطقه جنوب صحرای افریقا، آسیای جنوبی و مرکزی و آسیای غربی سرعت پیشرفت خود را به شدت افزایش دهند.

هدف 3: ترویج برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان

هدف: حذف نابرابری های جنسیتی در آموزش ابتدایی و متوسطه و ترجیحا تا سال 2005 و در تمام سطوح تا سال 2015.

چالش: حدود 63 میلیون دختر در سن تحصیلات ابتدایی هنوز به مدرسه نمیروند و فقط در 9 کشور جهان از هر سه کرسی پارلمان یا بیشتر، یک کرسی در اختیار زنان است.

پیشرفت / تغییر: در زمینه برابری جنسیتی در آموزش در بیشتر مناطق پیشرفتهایی حاصل شده است اما افریقا، آسیای جنوبی، مرکزی و غربی و اقیانوسیه هنوز فاصله زیادی تا تحقق این هدف دارند.

هدف 4: کاهش مرگ و میر کودکان

هدف: کاهش دو سوم میزان مرگ و میر کودکان کمتر از 5 سال بین 1990 و 2015.

چالش: هر سال نزدیک به 11 میلیون کودک کمتر از 5 سال یعنی بیش از 1200 نفر در هر ساعت که بیشتر آنان به دلایلی که به راحتی قابل پیشگیری یا درمان است، می میرند.

پیشرفت / تغییر: در زمینه تحقق هدف کاهش میزان مرگ و میر کودکان کمتر از 5 سال در بعضی مناطق پیشرفت هایی حاصل شده اما در منطقه جنوب صحرای افریقا از سال 1990 تا 2001 پیشرفت چشمگیری حاصل نشد و در آسیای جنوبی، مرکزی و غربی و در اقیانوسیه سرعت پیشرفت هنوز بسیار کم است.

هدف 5: بهبود بهداشت مادران

هدف: کاهش سه چهارم نسبت زنانی که به هنگام زایمان می میرند بین 1990 و 2015.

چالش: هر سال حدود پانصد هزار زن، یک نفر در هر دقیقه در طول حاملگی یا هنگام زایمان می میرند. از هر 16 زن یک نفر در منطقه جنوب صحرای افریقا در طول زندگی خود با خطر مردن در هنگام زایمان مواجه است در حالی که این نسبت یک در 160 در امریکای لاتین و کارائیب و یک در 840 در آسیای شرقی است. این خطر در کشورهای توسعه یافته یک نفر در 2800 نفر است.

پیشرفت / تغییر: ارزیابی قابل اطمینان گرایش ها با داده های موجود ممکن نیست اما در حال حاضر در هیچ کشور در حال توسعه ای به استثنای چند مورد نشان چندانی از پیشرفت در حدی که برای تحقق هدف کافی باشد وجود ندارد.

هدف 6: مبارزه با ویروس و بیماری ایدز، مالاریا و سایر بیماری ها

هدف: متوقف کردن گسترش ویروس و بیماری ایدز و شیوع مالریا و سایر بیماری های عمده و شروع رشد کاهنده آنها.

چالش: بیماری ایدز عمده ترین عامل مرگ و میر در منطقه جنوب صحرای افریقا و چهارمین عامل مرگ و میر در سراسر جهان است. منطقه جنوب صحرای افریقا آلوده ترین منطقه به ایدز است، اما مناطق دیگر از جمله آسیای جنوبی، جمهوری های سابق شوروی و کارائیب با افزایش سریع شیوع ویروس ایدز و بیماری آن مواجه هستند.

پیشرفت / تغییر: فقط دو کشور توانسته اند گسترش ویروس ایدز را که به نسبت های بحرانی رسیده بود متوقف کنند؛ چند کشور دیگر نیز موفق به توقف به موقع گسترش آن شده اند. پیگیری علنی تر و مهار به مراتب بهتر ویروس ایدز امری حیاتی است.

هدف 7: تضمین پایداری محیط زیست

هدف: ادغام و گنجاندن اصول توسعه پایدار در سیاست ها و برنامه های کشوری و جلوگیری از نابودی منابع محیط زیست؛ کاهش نسبت افراد محروم از دسترسی به آب آشامیدنی سالم به نصف تا سال 2015؛ دستیابی به هدف بهبود چشمگیر در زندگی حداقل 100 میلیون زاغه نشین تا سال 2020.

چالش: حدود 4/2 میلیارد نفر از بهداشت کافی و حدود 2/1 میلیارد نفر از منابع آب سالم محروم هستند.

پیشرفت / تغییر: نواحی روستایی بیشتر مناطق در زمینه دسترسی به آب سالم در حال پیشرفت هستند اما در نواحی شهری این حرکت عموما منفی است. به علاوه چنانچه به سرعت اقداماتی تعیین کننده انجام نشود کشورهای بسیاری با کمبود شدید آب مواجه خواهند شد.

هدف 8: ایجاد مشارکتی جهانی برای توسعه

هدف: کشورهای ثروتمند مسوول تامین دسترسی به بازارها و فناوری خود و ایجاد محیط و شرایط مالی مناسب هستند. برخورداری از حکومت مطلوب و تمرکز بر نیازهای اجتماعی و سرمایه انسانی برای دستیابی کشورهای درحال توسعه به هدفهای هزاره ضروری است.

چالش: تعهدات در مورد افزایش کمک های توسعه باید تحقق یابد و لازم است سرعت پیشرفت در زمینه کاهش فشار بدهی های کشورهای فقیر بیشتر شود. وعده های «مذاکرات تجارت بین المللی دور دوحه» از جمله موضوع یارانه های کشاورزی که به زیان کشاورزان کشورهای درحال توسعه در بازار جهان است باید حل شود.

پیشرفت / تغییر: براساس تعهدات جدید قرار است در مقایسه با سال 2002 تا سال 2006 مبلغ 16 میلیارد دلار اضافه پرداخت شود. کاستن از فشار بدهی های 26 کشور به شدت بدهکار فقیر شروع شده و بسیاری از کشورهای کم درآمد درحال حاضر از صدور بدون حقوق گمرکی کالاهای خود به بازارهای کشورهای توسعه یافته سود میبرند. اما برای ارائه حمایت کافی به منظور دستیابی به هدف های توسعه تا سال 2015 انجام اقداماتی به مراتب بیشتر در حوزه های کمک، تجارت و بدهی ضرورت دارد.